Demans Hastasına Bakım Vermek ve Muğlak Kayıp

Demansa neden olan hastalıkların, demans hastalarına en yakın kişiler, özellikle de bakım verenleri ve/veya aile üyeleri üzerinde olumsuz etkileri vardır. Aslında, bazı araştırmalar demans hastası bir kişiye bakmanın tüm bakım verme rolleri içinde en zor, en çok öfke yaratan ve en üzücü olanı olabileceğini düşündürmektedir (Ory, Hoffman, Yee, Tennstedt ve Schulz, 1999). 

Demans hastasına bakım sürecinde, aile üyeleri için en acı verici deneyimlerden biri, sevdiklerinin kademeli olarak yok oluşunu ve onların psikolojik kaybını izlemektir (Dupuis, 2002). Demansa neden olan hastalıkların sonraki aşamalarında, aile üyeleri sevdiklerinin kendileri için hala var olup olmadığına ilişkin kafa karışıklığı ve buna eşlik eden bir duygusal sıkıntı hali deneyimler. Bu olgu, muğlak kayıp olarak bilinmektedir (Dupuis, 2002).

Muğlak kayıp, rol ve sınır belirsizliğiyle sonuçlanabilir, “aile üyelerinin aile sisteminde hangi rol ve görevleri yerine getirdiği konusunda algılarında belirsizlik yaratan bir durumdur” (Boss ve Greenberg, 1984).

Alzheimer hastasına bakım veren kişilerin karşılaştığı birçok zorluğun altında yatan, kayıp ve yas duygusudur; sorulduğunda bakıcılar, bakıcı olarak karşılaştıkları en büyük engelin günlük bakımdan ziyade “kayıp” ve “ne olacağını bilememe” gibi şeyler olduğunu ifade eder. Ayrıca muğlak kayıp durumlarında yaşanan karışıklık ne kadar büyük olursa, durumun üstesinden gelmek de o kadar zor ve ailenin yaşadığı depresyon, kaygı ve aile çatışması düzeyi o kadar fazla olmaktadır (Boss, 1999; Boss ve Greenberg, 1984). Kısacası, muğlak kayıp olgusunun demans hastası bir kişinin bakımıyla ilgili en büyük stres faktörlerinden biri olduğu düşünülmektedir (Boss vd., 1988). 

Boss, muğlak kayıp yaşayan kişilerin profesyonellerden tedavi aradıklarında, genellikle anksiyete, depresyon ve somatik hastalıklar gibi semptomlar teşhis edildiğini yazmıştır (Boss, 1999). Kaçırabilecek şey, özellikle bakım verenlerin bu belirtilere ne sebeple sahip olduğudur. Bu nedenle, demans hastasına bakım veren bir kişiyle terapi sürecinde, muğlak kayıp sıklıkla ele aldığımız bir olgu olmaktadır.

Kaynakça

Boss, P. (1999). Ambiguous loss: Learning to live with unresolved grief. Harvard University Press.

Boss, P., ve Greenberg, J. (1984). Family boundary ambiguity: A new variable in family stress theory. Family Process, 23(4), 535–546. https://doi.org/10.1111/j.1545-5300.1984.00535.x

Dupuis, S. L. (2002). Understanding ambiguous loss in the context of dementia care: Adult children's perspectives. Journal of Gerontological Social Work, 37(2), 93-115.

Ory, M. G., Hoffman III, R. R., Yee, J. L., Tennstedt, S., ve Schulz, R. (1999). Prevalence and impact of caregiving: A detailed comparison between dementia and nondementia caregivers. 

(2), 177-186.